Kompetencje Senatu

Zgodnie z art. 95 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej władzę ustawodawczą w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sejm
i Senat. Senat to druga izba polskiego parlamentu (tradycyjnie określana jako izba wyższa), która składa się ze 100 senatorów. Liczbę taką ustalono jeszcze w toku obrad Okrągłego Stołu. Wybory senatorów odbywają się w oparciu
o zasady: powszechności, bezpośredniości i tajności głosowania, w jednomandatowych okręgach wyborczych, na czteroletnią kadencję. Obowiązki i prawa senatorów oraz warunki wykonywania mandatu wynikają z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z przepisów ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora. Podstawowym prawem
i obowiązkiem senatora jest czynne uczestnictwo w pracach Senatu oraz Zgromadzenia Narodowego, a także ich organów. Do kompetencji Senatu należy:

  • zatwierdzanie ustaw uchwalanych przez Sejm

  • prawo inicjatywy ustawodawczej

  • wyrażanie zgody na zarządzenie przez Prezydenta referendum ogólnokrajowego

  • wyrażanie zgody na powołanie przez Sejm:

    • Prezesa Najwyższej Izby Kontroli
    • Rzecznika Praw Obywatelskich
    • Rzecznika Praw Dziecka
    • Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych
    • Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej
    • Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej
  • podejmowanie uchwał w sprawie przyjęcia lub odrzucenia sprawozdania:

    • Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji
    • Trybunału Konstytucyjnego
    • Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego
    • Rzecznika Praw Obywatelskich
    • Rzecznika Praw Dziecka
    • Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej
  • prawo do wystąpienia z wnioskiem do Marszałka Sejmu o przeprowadzenie referendum ogólnokrajowego

  • powoływanie 2 senatorów wchodzących w skład Krajowej Rady Sądownictwa

  • powoływanie 2 senatorów wchodzących w skład Krajowej Rady Prokuratury

  • powoływanie 2 członków Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej

  • powoływanie 3 członków Rady Polityki Pieniężnej

  • powoływanie 1 członka Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji

  • wraz z Sejmem uchwala ustawę o wyrażeniu zgody na ratyfikację umowy międzynarodowej (2/3 głosów)

  • możliwość występowania do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskami w sprawach dotyczących zgodności
    prawa z ustawą.